Spis treści
Czytasz teraz:
Co to jest DNS? Definicja i zasada działania systemu nazw domen
Zamknij
Każde wejście na stronę internetową poprzedza proces niewidoczny dla użytkownika – zamiana adresu wpisywanego w przeglądarce na ciąg liczb zrozumiały dla serwerów. Odpowiada za to DNS będący jednym z fundamentów współczesnego internetu.
W tym artykule wyjaśniamy, co kryje się pod tym skrótem, jak działa serwer DNS, jakie informacje przechowuje o Twojej domenie i dlaczego zmiany w jej ustawieniach nie działają natychmiast.
DNS – system łączący nazwy domen z serwerami
Skrót DNS pochodzi od angielskich słów Domain Name System, co po polsku tłumaczy się jako system nazw domenowych. To rozproszona usługa sieciowa, której zadaniem jest przypisywanie nazw domen do odpowiadających im adresów numerycznych serwerów.
Bez DNS aby otworzyć stronę, trzeba byłoby pamiętać ciąg cyfr przypisany do każdej witryny – zamiast wpisać verseo.pl, należałoby znać dokładny adres serwera, na którym jest ona utrzymywana.
(Dalszą część artykułu znajdziesz pod formularzem)
Wypełnij formularz i odbierz wycenę
Zapoznamy się z Twoim biznesem i przygotujemy indywidualną ofertę cenową na optymalny dla Ciebie mix marketingowy. Zupełnie za darmo.
Administratorem Twoich danych osobowych jest Verseo spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Poznaniu, przy ul. Węglowej 1/3.
O Verseo
Siedziba Spółki znajduje się w Poznaniu. Spółka jest wpisana do rejestru przedsiębiorców prowadzonego przez Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, Wydział VIII Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS: 0000910174, NIP: 7773257986. Możesz skontaktować się z nami listownie na podany wyżej adres lub e-mailem na adres: ochronadanych@verseo.pl
Masz prawo do:
- dostępu do swoich danych,
- sprostowania swoich danych,
- żądania usunięcia danych,
- ograniczenia przetwarzania,
- wniesienia sprzeciwu co do przetwarzania danych osobowych,
- przenoszenia danych osobowych,
- cofnięcia zgody.
Jeśli uważasz, że przetwarzamy Twoje dane niezgodnie z wymogami prawnymi masz prawo wnieść skargę do organu nadzorczego – Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.
Twoje dane przetwarzamy w celu:
- obsługi Twojego zapytania, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. b ogólnego rozporządzenia o ochronie danych osobowych (RODO);
- marketingowym polegającym na promocji naszych towarów i usług oraz nas samych w związku z udzieloną przez Ciebie zgodą, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. a RODO;
- zabezpieczenia lub dochodzenia ewentualnych roszczeń w związku z naszym uzasadnionym interesem, na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f. RODO.
Podanie przez Ciebie danych jest dobrowolne. Przy czym, bez ich podania nie będziesz mógł wysłać wiadomości do nas, a my nie będziemy mogli Tobie udzielić odpowiedzieć.
Twoje dane możemy przekazywać zaufanym odbiorcom:
- dostawcom narzędzi do: analityki ruchu na stronie, wysyłki informacji marketingowych.
- podmiotom zajmującym się hostingiem (przechowywaniem) strony oraz danych osobowych.
Twoje dane będziemy przetwarzać przez czas:
- niezbędny do zrealizowania określonego celu, w którym zostały zebrane, a po jego upływie przez okres niezbędny do zabezpieczenia lub dochodzenia ewentualnych roszczeń
- w przypadku przetwarzanie danych na podstawie zgody do czasu jej odwołania. Odwołanie przez Ciebie zgody nie wpływa na zgodność z prawem przetwarzania przed wycofaniem zgody.
Nie przetwarzamy danych osobowych w sposób, który wiązałby się z podejmowaniem wyłącznie zautomatyzowanych decyzji co do Twojej osoby. Więcej informacji dotyczących przetwarzania danych osobowych zawarliśmy w Polityce prywatności.
Najprościej mówiąc, DNS tłumaczy nazwy zrozumiałe dla człowieka na adresy zrozumiałe dla urządzeń sieciowych. System został zaprojektowany jako hierarchiczny i rozproszony, co oznacza, że żaden pojedynczy serwer nie przechowuje informacji o wszystkich domenach na świecie.
Odpowiedzialność jest podzielona między tysiące współpracujących ze sobą serwerów na całym globie, dzięki czemu cała struktura jest odporna na awarie i pozwala szybko obsłużyć miliardy zapytań dziennie.
Jak działa serwer DNS? Zasada tłumaczenia nazw na adresy IP
Gdy wpisujesz adres strony w przeglądarce, urządzenie nie łączy się od razu z docelowym serwerem. Najpierw musi ustalić, jaki adres IP odpowiada wpisanej nazwie. To zadanie wykonuje seria serwerów DNS działających według ściśle określonego schematu.
Zwykle proces przebiega w czterech etapach. Komputer pyta najpierw lokalny resolver – najczęściej serwer dostawcy internetu lub publiczny resolver wskazany w ustawieniach sieci. Jeśli ten nie ma odpowiedzi, kieruje zapytanie do jednego z serwerów głównych (root), które wskazują, gdzie szukać informacji o domenie najwyższego poziomu, np. .pl czy .com.
Następnie zapytanie trafia do serwera TLD odpowiedzialnego za daną końcówkę, a stamtąd do serwera autorytatywnego, który przechowuje konkretne dane o szukanej domenie i zwraca jej adres IP.
Czas reakcji i optymalizacja zapytań DNS
Zwykle trwa to ułamki sekundy. Co więcej, raz uzyskane odpowiedzi są zapisywane w pamięci podręcznej (cache) – zarówno po stronie resolvera, jak i przeglądarki. Dzięki temu kolejne odwiedziny tej samej witryny nie wymagają powtarzania całej ścieżki zapytań.
Rodzaje serwerów DNS i typy zapytań
Serwery tworzące system nazw domenowych mają różne zadania – każdy odpowiada za inny etap tłumaczenia nazwy na adres. Wyróżniamy cztery podstawowe rodzaje serwerów DNS:
- resolver (serwer rekursywny) – przyjmuje zapytanie od urządzenia użytkownika i prowadzi je przez kolejne etapy aż do uzyskania odpowiedzi,
- serwer główny (root) – wskazuje, który serwer odpowiada za daną domenę najwyższego poziomu,
- serwer TLD – odpowiada za konkretną końcówkę, np. .pl, .com, .eu, i kieruje do serwera autorytatywnego dla danej domeny,
- serwer autorytatywny – przechowuje docelowe dane o konfiguracji domeny i zwraca finalną odpowiedź.
Zapytania DNS dzielą się natomiast na dwa typy:
- Rekurencyjne wymuszają na serwerze odnalezienie pełnej odpowiedzi i przekazanie jej z powrotem do nadawcy.
- Iteracyjne pozwalają serwerowi odpowiedzieć tym, co aktualnie posiada – jeśli nie zna pełnego rozwiązania, wskazuje kolejny serwer, do którego należy się zwrócić.
Najważniejsze rekordy DNS i ich zastosowanie
Każda domena ma przypisany zestaw rekordów DNS, które określają, jak ma być obsługiwana. W nich jest zapisana informacja o tym, gdzie znajduje się strona, gdzie ma być kierowana poczta i jakie inne usługi są powiązane z domeną.
Zarządzanie tymi wpisami odbywa się w panelu rejestratora domeny lub dostawcy hostingu. Do najczęściej spotykanych rekordów należą:
- A – wskazuje adres IPv4 serwera, na którym jest hostowana strona,
- AAAA – odpowiednik rekordu A dla adresów IPv6,
- CNAME – tworzy alias jednej nazwy domeny dla drugiej, jest używany m.in. przy subdomenach,
- MX – określa serwer odpowiedzialny za odbiór poczty e-mail w domenie,
- NS – wskazuje, które serwery autorytatywne obsługują domenę,
- TXT – pozwala dodać dane tekstowe, jest wykorzystywany do weryfikacji własności domeny oraz konfiguracji SPF, DKIM i DMARC, czyli mechanizmów zabezpieczających pocztę,
- SOA – zawiera informacje administracyjne strefy, w tym dane głównego serwera autorytatywnego.
Propagacja DNS – co warto wiedzieć przy zmianach?
Zmiana rekordów DNS – na przykład przy przeniesieniu strony na nowy hosting, podpięciu nowego serwera poczty albo zmianie rejestratora – nie zachodzi natychmiast. Nowa konfiguracja musi się rozejść po sieci serwerów, które przechowywały w pamięci podręcznej poprzednią wersję wpisu. To zjawisko jest nazywane propagacją DNS.
O tym, jak długo trwa rozprzestrzenianie się zmian, decyduje przede wszystkim parametr TTL (Time To Live) ustawiony przy rekordzie. Określa on, na jak długo serwery i urządzenia mają zachować odpowiedź w pamięci podręcznej, zanim ponownie zapytają o aktualną wartość.
Propagacja może zająć od kilkunastu minut do nawet 48 godzin. W tym czasie część użytkowników widzi już nową wersję serwisu, a część jeszcze poprzednią. To naturalna konsekwencja sposobu, w jaki działa system, i warto ją uwzględnić w harmonogramie wszelkich prac związanych z domeną.
Najczęstsze pytania dotyczące DNS
DNS (Domain Name System) to rozproszony system nazw domenowych. Jego głównym zadaniem jest „tłumaczenie” przyjaznych dla człowieka nazw (np. verseo.pl) na numeryczne adresy IP, które są zrozumiałe dla urządzeń sieciowych. Dzięki temu nie musimy zapamiętywać ciągów cyfr przypisanych do konkretnych stron internetowych.
Gdy wpisujesz adres strony, Twoje zapytanie przechodzi przez cztery etapy. Najpierw trafia do resolvera (serwera rekursywnego), następnie do serwera głównego (root), potem do serwera TLD (odpowiedzialnego np. za końcówkę .pl), aż dociera do serwera autorytatywnego, który zwraca docelowy adres IP domeny.
Wyróżnia się cztery główne rodzaje:
- Resolver (serwer rekursywny) – przyjmuje i prowadzi zapytanie użytkownika.
- Serwer główny (root) – wskazuje odpowiedni serwer dla danej domeny najwyższego poziomu.
- Serwer TLD – kieruje ruch w obrębie danej końcówki domeny (np. .com, .eu).
- Serwer autorytatywny – przechowuje docelową konfigurację domeny i zwraca ostateczną odpowiedź.
- Zapytania rekurencyjne wymuszają na serwerze odnalezienie pełnej, ostatecznej odpowiedzi i przekazanie jej z powrotem.
- Zapytania iteracyjne pozwalają serwerowi odpowiedzieć na podstawie tego, co już wie, lub wskazać kolejny serwer, który należy o daną kwestię zapytać.
- A / AAAA – wskazują odpowiednio adresy IPv4 i IPv6 serwera, na którym znajduje się strona.
- CNAME – tworzy alias jednej domeny dla drugiej (często używany przy subdomenach).
- MX – wskazuje serwery odpowiedzialne za odbieranie poczty e-mail.
- NS – określa serwery autorytatywne obsługujące konkretną domenę.
- TXT – służy do dodawania danych tekstowych (np. przy weryfikacji domeny i zabezpieczeniach poczty takich jak SPF, DKIM, DMARC).
- SOA – zawiera informacje administracyjne dotyczące strefy, w tym dane głównego serwera autorytatywnego.
Propagacja to proces rozprzestrzeniania się po sieci nowych ustawień domeny (np. po zmianie hostingu). Ze względu na to, że serwery oraz przeglądarki zapisują dane w pamięci podręcznej (cache), nowa konfiguracja nie jest widoczna od razu dla wszystkich użytkowników.
Czas propagacji zależy w głównej mierze od ustawionego parametru TTL (Time To Live), który określa czas przechowywania informacji w pamięci podręcznej. Zazwyczaj trwa od kilkunastu minut do maksymalnie 48 godzin.
Podsumowanie
W powyższym artykule poruszone zostały tematy:
- DNS to system, który tłumaczy nazwy domen na adresy zrozumiałe dla urządzeń sieciowych, dzięki czemu użytkownik nie musi pamiętać ciągów cyfr przypisanych do stron.
- Skrót DNS pochodzi od Domain Name System, czyli systemu nazw domenowych – rozproszonej i hierarchicznej struktury obsługującej miliardy zapytań dziennie.
- Zapytanie DNS przechodzi przez resolver, serwer główny i serwer TLD, aż trafia do serwera autorytatywnego, który zwraca docelowy adres IP domeny.
- W systemie nazw domenowych wyróżnia się cztery typy serwerów – rekursywne, główne, TLD i autorytatywne, a zapytania dzielą się na rekurencyjne i iteracyjne.
- Najczęściej spotykane rekordy DNS to A, AAAA, CNAME, MX, NS, TXT i SOA – odpowiadają za adresy serwerów, aliasy, obsługę poczty oraz weryfikację i zabezpieczenia domeny.
- Propagacja DNS to czas potrzebny na rozejście się po sieci zmian w konfiguracji domeny. Jest to regulowane parametrem TTL i jest istotne przy migracjach hostingu czy zmianie poczty.
